De bar zoals wij die tegenwoordig kennen, is geen Europese uitvinding. Terwijl in Amerika vanaf het midden van de 19e eeuw toogjes ontstonden waar men staand drankjes bestelde, bleef Europa eerst vasthouden aan cafés, herbergen en salons. Pas laat in de 19e eeuw sloeg de Amerikaanse barcultuur over de Atlantische Oceaan over – en botste op een samenleving die het staan tijdens het drinken nog moest leren.
Europa voor de bar
Tot ver in de 19e eeuw was drinken in Europa een zittende aangelegenheid. Wie wijn, bier of borrel wilde, ging naar de herberg, de tapperij of het koffiehuis. Daar zat men aan tafels, werd bediend en bleef vaak urenlang. De toog, indien aanwezig, was het werkplekje van de waard, niet de ontmoetingsplek van de gasten. In Engeland waren er wel pubs met een counter, maar ook daar dronk men zijn ale meestal aan tafel. Aan de bar staan gold als teken van haast of een lage stand – niet als sociaal ritueel.
De Amerikaanse bar was anders ontworpen: sneller, directer, democratischer. Daar stond men zij aan zij, bestelde bij de barkeeper en dronk wat er net werd gemengd. Dit model paste niet zomaar in de Europese drinkgewoonten. De overname verliep dan ook aarzelend.
De eerste bars in Londen en Parijs
Londen was de eerste Europese stad waar Amerikaanse bars voet aan de grond kregen. In de jaren 1860 en 1870 openden enkele etablissementen die zich expliciet *American Bar* noemden en adverteerden met cocktails, staande plekken en snelle service. Ze richtten zich aanvankelijk op Amerikanen, zakenmensen en een wereldse clientèle die het nieuwe zocht. Het Savoy Hotel opende in 1889 zijn American Bar, die later onder leiding van Ada Coleman en Harry Craddock uitgroeide tot een van de bekendste adressen van Europa.
In Parijs verliep de ontwikkeling vergelijkbaar, zij het met een Frans tintje. Hier mengden elementen van het café zich met de Amerikaanse barcultuur. Locaties zoals de New York Bar – later Harry’s New York Bar – trokken vanaf de jaren 1910 een internationale scene aan. De bar werd een ontmoetingsplek voor kunstenaars, ballingen en nachtbrakers, terwijl de traditionele bistro’s het dagelijks leven bleven bepalen.
Tussen de oorlogen: de bar als tegenhanger
In het interbellum beleefde de bar in Europa haar eerste hoogtepunt. Ze werd symbool van moderniteit, internationaliteit en een zekere rebellie tegen het oude. Terwijl de drooglegging in de VS de barcultuur in de illegaliteit duwde, bloeide ze op in Londen, Parijs en Berlijn. Veel Amerikaanse barkeepers, die voor de drooglegging gevlucht waren, werkten hier en brachten hun vak mee.
De Europese bar verschilde echter van haar Amerikaanse tegenhanger. Vaak was ze kleiner, exclusiever en sterker verbonden met hotel- en nachtcultuur. In Berlijn ontstonden bijvoorbeeld cocktailbars in grote hotels, terwijl in kleinere etablissementen jazz, dans en drankjes samengingen. Na de Tweede Wereldoorlog stortte deze cultuur eerst in, om in de jaren 1950 langzaam weer op te leven – nu sterker veramerikaniseerd, maar met eigen Europese accenten.
Wat daarvan vandaag nog over is
Het huidige barlandschap van Europa is een lappendeken van tradities. Sommige bars cultiveren bewust het erfgoed van het interbellum, andere oriënteren zich op New York of Tokio. Wat resteert, is het idee van de bar als ontmoetingsplek buiten het dagelijks leven – een ruimte waar je staat of zit, maar vooral bent om iets te drinken wat meer is dan een drankje.
De Europese bar heeft het Amerikaanse idee overgenomen en omgevormd. Ze is langzamer geworden, vaak formeler, soms nostalgischer. Maar de kern – de toog, de barkeeper, het ritueel van het mixen – is gebleven. En daarmee ook de herinnering aan het feit dat de bar ooit vreemd was, voordat hij vanzelfsprekend werd.
Hierbij passend
- American Bar
- Barkeeper
Veelgestelde vragen
Wanneer ontstond de eerste bar in Europa?
De eerste etablissementen die zich expliciet *American Bar* noemden, openden in Londen in de jaren 1860 en 1870. Ze richtten zich aanvankelijk op een internationale clientèle en brachten het Amerikaanse barconcept naar Europa.
Waarom duurde het langer voordat de bar zich in Europa doorzette dan in Amerika?
Europa had een lange traditie van herbergen, cafés en salons waar men zittend bediend werd. Aan de bar staan gold als ongebruikelijk en paste niet in de bestaande drinkcultuur. Pas met de modernisering en de invloed van Amerikaanse barkeepers veranderde dat.
Welke rol speelde de drooglegging voor de Europese barcultuur?
Terwijl de drooglegging in de VS de barcultuur in de illegaliteit verdreef, vluchtten veel Amerikaanse barkeepers naar Europa en namen hun vak mee. Dit droeg wezenlijk bij aan de bloei van de barcultuur in Londen, Parijs en Berlijn in de jaren 1920.
